Bir Çete Türküsü: Eyri Ahmet

EYRİ AHMET

İskilip'in üzerinde bir kara bulut,
Aman anam ben gidiyom sen beni unut.

Gitme Eyri Ahmet gitme, yollarda it var.
Çok sallanma Eyri Ahmet, senden yiğit var.

Eyri Ahmet'in karısı, altın sarısı
Eyri Ahmet'i vurdular gece yarısı.

Eyri Ahmet'in kuşağı, Tosya kuşağı
Eyri Ahmet'i vuranlar Hacı uşağı.

Bu türkü, bazı ilk ağızlarda, ilk dörtlüğünü aşağıda verdiğimiz gibi derlenmiştir. Bu ikinci şekil, söyleyişe daha yatkındır.
"İskilip'in üzerinde
Bir kara bulut.
Aman anam ben gidiyom,
Sen beni unut."

Eyri Ahmet, Tosya taraflarında eskiden yaşayan ünlü çete reislerinden birisidir. Köy köy dolaşarak birçok can yakmış, soygunculukla büyük bir ün kazanmıştır. Gündüzleri kendisine dağları mesken edinen Eyri Ahmet, geceleri de köylere inermiş. Peşinden takibe çıkan zaptiyeler, Eyri Ahmet'in devamlı olarak köyde bir eve girdiğini görmüşler. Eyri Ahmet'in gündüzleri dağa çıktığı zamanlarda zaptiyeler, köydeki ev sahibi ile anlaşmışlar.
Gecelerden bir gece yarısı, ansızın Eyri Ahmet'in kaldığı evi kuşatmışlar, onu, çepeçevre her tarafından sarmışlar. İçeriye ne bir sinek, ne bir böcek bırakmışlar. Uçan kuşları bile oradan geçirmemişler. Köylüler de, kendilerine daima zulüm eden Eyri Ahmet'ten bıktıklarından, ona arka çıkmamışlardır.
Zaptiyelerden biri, aralarından "Hacı'nın Uşağı" diye bilineni, tetiğine atik, gözü en kara olanı, Eyri Ahmet'in yattığı evin altındaki dama girmiş. Damdan yukarıya, Eyri Ahmet'in bulunduğu yere basmış kurşunu. Eyri Ahmet yaralanmış. Yaralı haline aldırmadan, silâhını kapmış, bir umutla dışarı fırlamış. Fakat avludaki askerler, topluca ateş açarak Eyri Ahmet'i öldürmüşler.
Öldürmüşler ya, bu defa da köylüler, belki yiğitliğinden, gözü karalığından, korkusuzluğundan veya zaptiyelere duydukları öfkenin bin bir çeşidinden olacak, Eyri Ahmet türküsünü yakıp çığırmaya başlamışlar.

Oyhan Hasan BILDIRKİ